Ngày 20-2, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thêm 10% đối với hàng nhập khẩu từ tất cả các quốc gia, cộng thêm các mức thuế hiện hành. Diễn biến đến sau khi Tòa Tối cao Mỹ ra phán quyết rằng ông đã vi phạm luật liên bang khi đơn phương áp đặt thuế quan trên diện rộng khắp toàn cầu, theo hãng tin Reuters.
Ông Trump khẳng định sẽ không bị ngăn cản bởi điều mà ông nhiều lần gọi là một phán quyết lố bịch.
Tổng thống Mỹ thông báo về việc áp ngay mức thuế mới 10% đối với hàng nhập khẩu từ tất cả các quốc gia, cộng thêm các mức thuế hiện hành, trong thời hạn tối đa 150 ngày theo quy định của quốc hội.
“Tôi xấu hổ về một số thành viên của tòa, thực sự xấu hổ, vì họ không đủ can đảm làm điều đúng đắn cho đất nước” – ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng, cho rằng các quốc gia nước ngoài vui mừng trước phán quyết và “nhảy múa ngoài đường”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: WHITE HOUSE
Ông ám chỉ rằng tham nhũng đã góp phần vào phán quyết của phe đa số do Chánh án John Roberts chấp bút.
“Họ rất thiếu yêu nước và không trung thành với Hiến pháp của chúng ta. Theo tôi, tòa án đã bị tác động bởi lợi ích nước ngoài và một phong trào chính trị nhỏ hơn rất nhiều so với những gì mọi người tưởng” – tổng thống Mỹ cáo buộc.
“Thật lố bịch, nhưng không sao, vì chúng ta còn nhiều cách khác, rất nhiều cách khác” – ông nói thêm.
Theo Reuters, khi công bố mức thuế tạm thời mới 10%, ông Trump trở thành tổng thống đầu tiên viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép tổng thống áp thuế tối đa 15% trong thời hạn tối đa 150 ngày để khắc phục “những vấn đề cơ bản về thanh toán quốc tế”.
Động thái này cũng có thể đối mặt thách thức pháp lý. Việc gia hạn các mức thuế như vậy chỉ có thể thực hiện khi có sự chấp thuận của quốc hội.
Tổng thống Trump cho biết sẽ tiếp tục sử dụng Điều 301 của Đạo luật Thương mại, trao cho ông quyền áp thuế để xử lý các hành vi thương mại không công bằng cụ thể từ nước ngoài, như đánh cắp sở hữu trí tuệ, nhưng chỉ sau một cuộc điều tra thường kéo dài.
Trước đó cùng ngày, Tòa Tối cao Mỹ đã ra phán quyết với tỉ lệ 6-3, cho rằng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) “không trao quyền cho tổng thống áp đặt thuế quan”.
Chánh án Roberts đã bác bỏ lập luận từ chính quyền Mỹ rằng tổng thống có quyền sử dụng thuế quan để điều tiết thương mại.
“Khi quốc hội trao quyền áp đặt thuế quan, họ làm như vậy một cách rõ ràng và với những ràng buộc cẩn thận. Họ đã không làm như vậy ở trường hợp này” – Chánh án Roberts lập luận.
Phán quyết để ngỏ số phận của 175 tỉ USD mà chính phủ Mỹ đã thu từ các nhà nhập khẩu Mỹ.
