Từ ngày 01/01/2026, hộ gia đình, cá nhân chuyển đất vườn ao sang đất ở trong cùng thửa có đất ở chỉ nộp 30% chênh lệch tiền sử dụng đất với phần trong hạn mức. Mức này được quy định tại điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết 254/2025/QH15 và hướng dẫn tại Điều 6 Nghị định 50/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 31/01/2026). Người đã chuyển mục đích từ 01/8/2024 được đề nghị tính lại, nhưng phải nộp văn bản trước ngày 01/01/2027.
Câu trả lời ngắn: chuyển đất vườn ao sang đất ở nộp 30% chênh lệch với diện tích trong hạn mức, 50% với phần vượt không quá 01 lần hạn mức, 100% với phần còn lại. Ưu đãi chỉ dùng một lần, cho một thửa.
8 điều cần biết về chuyển đất vườn ao sang đất ở
1. Không phải mọi thửa đất nông nghiệp đều được hưởng mức 30%
Mức thu ưu đãi chỉ áp dụng cho hai nhóm. Nhóm thứ nhất là đất vườn, ao, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở được xác định khi công nhận quyền sử dụng đất.
Nhóm thứ hai là đất có nguồn gốc vườn, ao gắn liền đất ở nhưng đã bị tách thành thửa riêng. Việc tách có thể do người sử dụng đất tách ra để chuyển quyền, hoặc do đơn vị đo đạc tự tách khi đo vẽ bản đồ địa chính trước ngày 01/7/2014. Căn cứ: điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết 254/2025/QH15.
Thửa đất nông nghiệp không thuộc hai nhóm trên vẫn tính theo Điều 8 Nghị định 103/2024/NĐ-CP.
2. Mức thu chia ba bậc theo hạn mức giao đất ở
Theo điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết 254/2025/QH15, “chênh lệch” là phần cách biệt giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và theo giá đất nông nghiệp, tại thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích. Có ba bậc:
- 30% chênh lệch đối với diện tích trong hạn mức giao đất ở tại địa phương;
- 50% chênh lệch đối với diện tích vượt hạn mức nhưng không quá 01 lần hạn mức;
- 100% chênh lệch đối với diện tích vượt quá 01 lần hạn mức.
3. Chỉ được hưởng một lần, trên một thửa đất
Mức thu ưu đãi tính một lần cho một hộ gia đình, cá nhân, trên 01 thửa đất do người sử dụng đất lựa chọn. Lần chuyển mục đích sau trên thửa đó, hoặc chuyển mục đích thửa khác, tính 100% chênh lệch (khoản 1 Điều 6 Nghị định 50/2026/NĐ-CP).
Người có nhiều thửa, kể cả ở nhiều tỉnh, chỉ được chọn 01 thửa và phải cam kết trong đơn (khoản 2 Điều 6). Khai sai thì bị tính lại mức 100% và nộp thêm khoản tương đương tiền chậm nộp.
4. Số lần chuyển mục đích được tính từ ngày 01/8/2024
Việc tính số lần chuyển mục đích, xác định hạn mức và lựa chọn thửa đất được tính từ ngày 01/8/2024 (khoản 3 Điều 6 Nghị định 50/2026/NĐ-CP).
5. Hạn mức của hộ gia đình tính như hạn mức của một cá nhân
Hạn mức là hạn mức giao đất ở do địa phương quy định, áp dụng tại thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích (điểm a khoản 5 Điều 6 Nghị định 50/2026/NĐ-CP).
Với hộ gia đình, hạn mức tính theo hạn mức giao đất ở cho cá nhân, không phụ thuộc số thành viên có chung quyền sử dụng đất (điểm c khoản 5 Điều 6). Hộ hình thành do tách hộ hợp pháp được tính là 01 đối tượng riêng.
Nhiều người cùng đứng tên một thửa: nếu được tách thửa thì hạn mức xác định theo từng thửa đã cấp Giấy chứng nhận; nếu không tách thì tính theo hạn mức của người được cử làm đại diện (điểm b khoản 5 Điều 6).
6. Giá đất dùng để tính là giá trong bảng giá đất
Giá đất ở và giá đất nông nghiệp dùng để tính là giá trong bảng giá đất tại thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích (khoản 4 Điều 6 Nghị định 50/2026/NĐ-CP). Bảng giá đất do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định, áp dụng từ ngày 01/01/2026 (khoản 3 Điều 7 Nghị quyết 254/2025/QH15).
Xem thêm: Chuyển đất vườn ao sang đất ở: tiền sử dụng đất 30% – 50%
7. Đã chuyển mục đích từ 01/8/2024 vẫn được tính lại – hạn chót 31/12/2026
Hộ gia đình, cá nhân có quyết định chuyển mục đích từ ngày 01/8/2024 đến trước ngày 01/01/2026 được xử lý theo khoản 10 Điều 4 Nghị quyết 254/2025/QH15 và khoản 2 Điều 12 Nghị định 50/2026/NĐ-CP:
- Chưa có thông báo nộp tiền: cơ quan thuế tính theo mức ưu đãi.
- Đã có thông báo nhưng chưa nộp: được đề nghị tính lại, nhưng phải nộp tiền chậm nộp (nếu có) trên số tiền tính lại.
- Đã nộp một phần hoặc nộp đủ: được đề nghị tính lại. Nếu số tính lại thấp hơn số đã nộp, phần chênh lệch được trừ vào nghĩa vụ tài chính khác hoặc hoàn trả bằng tiền.
Văn bản đề nghị phải nộp tại bộ phận một cửa chậm nhất trước ngày 01/01/2027. Nộp từ ngày 01/01/2027 trở về sau thì không được áp dụng (điểm đ khoản 2 Điều 12 Nghị định 50/2026/NĐ-CP).
8. Chuyển mục đích một phần thửa không bắt buộc tách thửa
Theo khoản 3 Điều 11 Nghị quyết 254/2025/QH15, chuyển mục đích một phần thửa đất thì không bắt buộc tách thửa. Nếu dành một phần thửa đất ở làm lối đi khi tách, hợp thửa, phần lối đi đó không bắt buộc chuyển mục đích. Lưu ý, chuyển đất nông nghiệp sang đất ở vẫn phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép (điểm b khoản 1 Điều 121 Luật Đất đai 2024).
So sánh quy định cũ và mới về tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích
| Nội dung | Quy định cũ | Quy định mới | Điểm thay đổi |
| Mức thu với đất vườn ao trong cùng thửa có đất ở | 100% chênh lệch giữa tiền sử dụng đất sau và trước khi chuyển mục đích (khoản 1 Điều 8 Nghị định 103/2024/NĐ-CP) | 30% / 50% / 100% chênh lệch theo hạn mức (điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết 254/2025/QH15) | Giảm mạnh cho phần trong hạn mức |
| Giới hạn số lần hưởng | Không có cơ chế ưu đãi nên không giới hạn | 01 lần, 01 thửa cho mỗi hộ gia đình, cá nhân (khoản 1, 2 Điều 6 Nghị định 50/2026/NĐ-CP) | Trước đây chưa có |
| Phạm vi áp dụng Điều 8 Nghị định 103/2024 | Mọi trường hợp hộ gia đình, cá nhân chuyển mục đích | Trừ trường hợp điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết 254 (điểm a khoản 4 Điều 13 Nghị định 50/2026/NĐ-CP) | Thu hẹp |
| Người đã chuyển mục đích từ 01/8/2024 | Nộp theo thông báo đã ban hành | Được tính lại, hoàn hoặc bù trừ nếu đề nghị trước 01/01/2027 (khoản 2 Điều 12 Nghị định 50/2026/NĐ-CP) | Trước đây chưa có |
| Giá đất tính tiền | Giá đất theo khoản 1 Điều 5 Nghị định 103/2024/NĐ-CP | Giá đất trong bảng giá đất tại thời điểm có quyết định chuyển mục đích (khoản 4 Điều 6 Nghị định 50/2026/NĐ-CP) | Thống nhất dùng bảng giá đất |
Ví dụ tính tiền sử dụng đất (số liệu giả định)
Ví dụ dưới đây dùng số liệu giả định, không phải giá đất của địa phương cụ thể.
Ông A chuyển 300 m² đất vườn trong cùng thửa có đất ở sang đất ở. Hạn mức giao đất ở tại địa phương là 200 m². Giá đất ở trong bảng giá là 10.000.000 đồng/m², giá đất trồng cây lâu năm là 100.000 đồng/m². Chênh lệch là 9.900.000 đồng/m².
| Phần diện tích | Tỷ lệ | Tiền sử dụng đất |
| 200 m² trong hạn mức | 30% | 200 × 9.900.000 × 30% = 594.000.000 đồng |
| 100 m² vượt hạn mức (không quá 01 lần) | 50% | 100 × 9.900.000 × 50% = 495.000.000 đồng |
| Tổng | 1.089.000.000 đồng |
Nếu tính 100% chênh lệch như trước đây, số tiền là 300 × 9.900.000 = 2.970.000.000 đồng.
Danh sách kiểm tra trước khi nộp hồ sơ
☐ Thửa đất có đất ở và đất vườn, ao trong cùng thửa, hoặc thuộc trường hợp đã bị tách thửa nêu ở điều 1.
☐ Chưa từng hưởng mức thu ưu đãi cho thửa nào khác từ ngày 01/8/2024.
☐ Đã xác định hạn mức giao đất ở của địa phương.
☐ Đơn đề nghị có nội dung cam kết lựa chọn thửa đất.
☐ Nếu đã có quyết định chuyển mục đích từ 01/8/2024 đến 31/12/2025: nộp văn bản đề nghị tính lại trước ngày 01/01/2027.
Câu hỏi thường gặp
Đã nộp đủ tiền theo mức cũ có được hoàn lại không? Có thể. Theo điểm d khoản 2 Điều 12 Nghị định 50/2026/NĐ-CP, nếu số tính lại thấp hơn số đã nộp, phần chênh lệch được trừ vào nghĩa vụ tài chính khác hoặc hoàn trả bằng tiền.
Ai xác định hạn mức cho thửa đất được chọn? Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác định hạn mức, sau đó chuyển thông tin đến cơ quan thuế (điểm đ khoản 2 Điều 12 Nghị định 50/2026/NĐ-CP).
Kết luận
Cơ chế mới giảm đáng kể tiền sử dụng đất khi chuyển đất vườn ao sang đất ở, nhưng chỉ dùng một lần và có điều kiện về nguồn gốc thửa. Người đã chuyển mục đích từ 01/8/2024 cần đề nghị tính lại trước ngày 01/01/2027. Để kiểm tra thửa đất có đủ điều kiện và chuẩn bị hồ sơ đúng, bạn nên liên hệ luật sư để được tư vấn cụ thể.
Căn cứ pháp lý: Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai (Điều 4, 7, 10, 11, 13); Nghị định số 50/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất (Điều 3, 6, 12, 13, 14); Nghị định số 103/2024/NĐ-CP ngày 30/7/2024 của Chính phủ quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất (Điều 8); Luật Đất đai số 31/2024/QH15 ngày 18/01/2024 (Điều 121).






