Thủ tục yêu cầu thi hành án dân sự từ 01/7/2026: hồ sơ, thời hạn, phí

Thắng kiện mới đi được nửa đường. Nếu bên phải trả tiền không tự nguyện thi hành bản án, người được thi hành án phải chủ động làm thủ tục yêu cầu thi hành án dân sự. Từ ngày 01/7/2026, thủ tục này thực hiện theo Luật Thi hành án dân sự 2025 (Luật số 106/2025/QH15), Nghị định 152/2026/NĐ-CP và Thông tư 72/2026/TT-BTC về phí, với nhiều thay đổi: hệ thống cơ quan thi hành án một cấp, nộp đơn trực tuyến qua VNeID, và biểu phí thi hành án mới. Bài viết hướng dẫn từng bước, áp dụng cho bản án đòi nợ, tranh chấp hợp đồng vay tiền và các bản án dân sự khác.

1. Những thay đổi chính từ ngày 01/7/2026

• Cơ quan thi hành án một cấp tại địa phương: cả nước có 34 cơ quan Thi hành án dân sự tỉnh, thành phố với 355 Phòng Thi hành án dân sự khu vực, tổ chức tương ứng với hệ thống Tòa án nhân dân khu vực.
• Nộp yêu cầu trên môi trường số: qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID hoặc hệ thống của Bộ Tư pháp, bên cạnh nộp trực tiếp và qua bưu chính (khoản 1 Điều 9 Nghị định 152/2026/NĐ-CP).
• Văn phòng Thừa phát lại đổi thành Văn phòng thi hành án dân sự, Thừa phát lại đổi thành Thừa hành viên. Văn phòng thi hành án dân sự tổ chức thi hành theo yêu cầu của đương sự thông qua hợp đồng dịch vụ (Điều 27 Luật Thi hành án dân sự 2025).
• Biểu phí thi hành án lũy tiến theo Thông tư 72/2026/TT-BTC, thay cho mức thu cũ.

2. Những bản án, quyết định nào được yêu cầu thi hành?

Người được thi hành án có quyền yêu cầu thi hành các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật, phổ biến nhất là:

• bản án, quyết định dân sự sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị; bản án phúc thẩm;
• quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự tại Tòa án;
• quyết định công nhận kết quả hòa giải thành tại Tòa án;
• phán quyết của Trọng tài thương mại;
• quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời (thi hành ngay).

Với khoản vay được trả góp theo bản án, người được thi hành án không phải làm lại yêu cầu cho từng kỳ: cơ quan thi hành án sử dụng hồ sơ đã có để thi hành các kỳ tiếp theo (khoản 5 Điều 9 Nghị định 152/2026/NĐ-CP).

3. Thời hiệu yêu cầu thi hành án: 05 năm

Thời hiệu yêu cầu thi hành án là 05 năm kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật. Trường hợp bản án cho phép trả theo định kỳ, thời hiệu tính riêng cho từng kỳ kể từ ngày nghĩa vụ đến hạn (khoản 2 Điều 34 Luật Thi hành án dân sự 2025).

Khoảng thời gian có sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan, hoặc thời gian cơ quan thi hành án đã trả lại yêu cầu vì người phải thi hành án chưa có điều kiện thi hành không tính vào thời hiệu. Khi yêu cầu thi hành án quá hạn, người yêu cầu phải nêu rõ lý do và kèm tài liệu chứng minh.

4. Hồ sơ thủ tục yêu cầu thi hành án dân sự gồm những gì?

4.1. Đơn yêu cầu thi hành án

Đơn yêu cầu theo mẫu ban hành kèm Thông tư 06/2026/TT-BTP của Bộ Tư pháp. Theo khoản 2 Điều 9 Nghị định 152/2026/NĐ-CP, đơn phải có các nội dung chủ yếu:

• họ tên, địa chỉ, thông tin liên hệ của người yêu cầu và người phải thi hành án;
• ngày, tháng, năm làm đơn; tên cơ quan thi hành án nhận đơn;
• số, ngày của bản án, quyết định và nội dung yêu cầu thi hành (số tiền gốc, lãi, án phí…);
• thông tin về tài sản, tài khoản, thu nhập, điều kiện thi hành án của người phải thi hành án (nếu biết);
• số tài khoản ngân hàng của người được thi hành án để nhận tiền;
• chữ ký hoặc điểm chỉ của người yêu cầu; với tổ chức, phải có chữ ký của người đại diện theo pháp luật và đóng dấu.

4.2. Tài liệu kèm theo

• Bản án, quyết định có hiệu lực (bản sao Tòa án cấp hoặc bản sao chứng thực);
• Giấy tờ nhân thân của người yêu cầu; văn bản ủy quyền nếu nhờ người khác hoặc luật sư nộp thay;
• Tài liệu về tài sản của người phải thi hành án (nếu có): thông tin nhà đất, xe, tài khoản, nơi làm việc;
• Tài liệu chứng minh lý do chính đáng nếu nộp quá thời hiệu.

Mẹo thực tế: hãy lập bảng liệt kê từng khoản bản án tuyên (gốc, lãi, lãi chậm thi hành án, án phí được hoàn) để cơ quan thi hành án ra quyết định chính xác.

5. Trình tự thi hành án theo Luật Thi hành án dân sự 2025

Bước 1: Nộp yêu cầu

Nộp tại cơ quan Thi hành án dân sự tỉnh, thành phố có thẩm quyền, thông thường là nơi Tòa án đã xét xử sơ thẩm; trên thực tế hồ sơ được tiếp nhận và tổ chức thi hành qua Phòng Thi hành án dân sự khu vực tương ứng. Có 4 cách nộp: trực tuyến (Cổng Dịch vụ công quốc gia, VNeID), trực tiếp bằng văn bản hoặc trình bày bằng lời nói, và gửi qua bưu chính.

Ngày yêu cầu được xác định là ngày gửi thành công (nộp trực tuyến), ngày cơ quan thi hành án nhận đơn (nộp trực tiếp) hoặc ngày ghi trên dấu bưu điện nơi gửi (khoản 3 Điều 9 Nghị định 152/2026/NĐ-CP).

Bước 2: Cơ quan thi hành án tiếp nhận, kiểm tra

Cơ quan thi hành án cấp phiếu nhận yêu cầu và chỉ vào sổ khi đơn, tài liệu chính xác, đầy đủ. Nếu thiếu, trong 01 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận, cơ quan thi hành án phải thông báo để người yêu cầu sửa đổi, bổ sung (khoản 6 Điều 9 Nghị định 152/2026/NĐ-CP). Nếu thuộc trường hợp từ chối, cơ quan thi hành án phải trả lời bằng văn bản trong thời hạn 05 ngày làm việc (khoản 4 Điều 34 Luật Thi hành án dân sự 2025).

Bước 3: Ra quyết định thi hành án, thông báo cho các bên

Quyết định thi hành án được gửi cho Viện kiểm sát nhân dân có thẩm quyền trong 03 ngày làm việc và thông báo cho đương sự theo quy định (Điều 35 Luật Thi hành án dân sự 2025).

Bước 4: Thời hạn tự nguyện thi hành 10 ngày

Người phải thi hành án có 10 ngày kể từ ngày được thông báo hợp lệ quyết định thi hành án để tự nguyện thi hành (khoản 1 Điều 36 Luật Thi hành án dân sự 2025). Trong giai đoạn này các bên vẫn có thể thỏa thuận về cách thức, thời gian trả nợ.

Bước 5: Xác minh điều kiện thi hành án

Trong 09 ngày kể từ khi hết thời hạn tự nguyện mà người phải thi hành án không trả, Chấp hành viên tiến hành xác minh tài sản, thu nhập. Người phải thi hành án có trách nhiệm kê khai trung thực; cơ quan quản lý, đăng ký tài sản phải cung cấp thông tin trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận yêu cầu (Điều 37 Luật Thi hành án dân sự 2025). Chấp hành viên cũng có thể sử dụng kết quả xác minh do Văn phòng thi hành án dân sự, Thừa hành viên thực hiện.

Bước 6: Cưỡng chế thi hành án

Người phải thi hành án có điều kiện mà không tự nguyện thi hành sẽ bị cưỡng chế: khấu trừ tiền trong tài khoản, trừ vào thu nhập, kê biên và bán đấu giá tài sản, thu tiền từ người thứ ba đang giữ.

Bước 7: Trường hợp chưa có điều kiện thi hành

Nếu người phải thi hành án không có tài sản, thu nhập, cơ quan thi hành án xác định việc thi hành án chưa có điều kiện thi hành (Điều 38 Luật Thi hành án dân sự 2025). Người được thi hành án vẫn có thể yêu cầu thi hành trở lại khi phát hiện tài sản mới; khoảng thời gian này không tính vào thời hiệu.

6. Phí thi hành án dân sự từ 01/7/2026

Phí thi hành án do người được nhận tiền, tài sản nộp, tính trên số tiền, giá trị tài sản thực nhận (khoản 10 Điều 3 Luật Thi hành án dân sự 2025; Thông tư 72/2026/TT-BTC):

Một số điểm cần biết:

• Nộp 1/3 mức phí nếu sau khi có quyết định thi hành án, các bên tự giao nhận tiền với nhau không qua cơ quan thi hành án, trước khi có quyết định cưỡng chế hoặc có quyết định nhưng chưa thực hiện.
• Nộp 100% mức phí nếu hết thời hạn tự nguyện mà cơ quan thi hành án đã thu được tiền, tài sản hoặc đã cưỡng chế.
• Có các trường hợp được miễn, giảm phí theo Điều 6 Thông tư 72/2026/TT-BTC.

Ví dụ: bản án buộc bên vay trả 500 triệu đồng và cơ quan thi hành án thu đủ sau khi cưỡng chế. Phí thi hành án là 500.000.000 × 3% = 15.000.000 đồng, người được thi hành án thực nhận 485 triệu đồng.

7. Kinh nghiệm để thi hành án nhanh hơn

• Nộp đơn sớm ngay khi bản án có hiệu lực; người phải thi hành án thường tẩu tán tài sản trong khoảng thời gian chờ đợi.
• Cung cấp thông tin tài sản cụ thể: số tài khoản, biển số xe, thửa đất, nơi làm việc của người phải thi hành án.
• Yêu cầu biện pháp khẩn cấp tạm thời ngay từ khi khởi kiện (phong tỏa tài khoản, kê biên tài sản) để có tài sản khi thi hành án.
• Cân nhắc Văn phòng thi hành án dân sự để xác minh điều kiện thi hành án nhanh hơn, chi phí theo thỏa thuận.
• Theo dõi chủ động: liên hệ Chấp hành viên định kỳ, đề nghị khiếu nại nếu quá thời hạn mà không có tiến triển.

Bối cảnh khởi kiện đòi nợ trước giai đoạn thi hành án được trình bày trong bài viết gốc giải quyết tranh chấp hợp đồng vay tiền.

Câu hỏi thường gặp

Nộp đơn yêu cầu thi hành án ở đâu?

Đơn nộp tại cơ quan Thi hành án dân sự tỉnh, thành phố có thẩm quyền, thông thường là nơi Tòa án đã xét xử sơ thẩm vụ án; hồ sơ được tiếp nhận và tổ chức thi hành qua Phòng Thi hành án dân sự khu vực tương ứng. Từ ngày 01/7/2026, có thể nộp trực tuyến qua VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Quá 05 năm mới yêu cầu thi hành án thì có được không?

Về nguyên tắc là hết thời hiệu. Tuy nhiên, khoảng thời gian có sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan hoặc thời gian cơ quan thi hành án trả lại yêu cầu do chưa có điều kiện thi hành không tính vào thời hiệu. Người yêu cầu phải nêu rõ lý do và nộp tài liệu chứng minh.

Phí thi hành án dân sự là bao nhiêu?

Theo Thông tư 72/2026/TT-BTC, phí tính lũy tiến trên số tiền, giá trị tài sản thực nhận: 3% với khoản đến 5 tỷ đồng, các bậc cao hơn có tỷ lệ giảm dần. Nếu hai bên tự giao nhận tiền sau khi có quyết định thi hành án và trước khi cưỡng chế, người được thi hành án chỉ nộp 1/3 mức phí.

Người phải thi hành án không có tài sản thì sao?

Cơ quan thi hành án sẽ xác định việc thi hành án chưa có điều kiện thi hành và định kỳ xác minh lại. Khi phát hiện người phải thi hành án có tài sản hoặc thu nhập mới, người được thi hành án có quyền yêu cầu thi hành trở lại; khoảng thời gian chờ không bị tính vào thời hiệu.

Luật sư LAWPRO đại diện yêu cầu thi hành án

Luật sư Công ty luật LAWPRO đại diện khách hàng từ giai đoạn khởi kiện đến thi hành án: soạn và nộp đơn yêu cầu, xác minh tài sản, làm việc với Chấp hành viên, khiếu nại quyết định, hành vi trái pháp luật trong thi hành án. Xem thêm dịch vụ giải quyết tranh chấp hợp đồng của LAWPRO.

Công ty Luật TNHH LAWPRO Thành phố Hà Nội – Thành phố Đà Nẵng – Thành phố Hồ Chí Minh Hotline: 0936 779 799 | Email: info@lawpro.vn