Ngày 22/9/2026, Cục Thuế (Bộ Tài chính) ban hành Công văn 7022/CT-QLNT trả lời Thuế tỉnh Lâm Đồng về vướng mắc xác định ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) cho một dự án nhà máy điện gió. Hai khoản thu nhập gây tranh cãi là lãi tiền gửi có kỳ hạn và tiền bồi thường hiệu suất tuabin do đơn vị bảo trì chi trả. Bài viết dưới đây tóm tắt căn cứ pháp lý, quan điểm của Cục Thuế và những điểm doanh nghiệp năng lượng tái tạo cần lưu ý.
1. Bối cảnh ban hành Công văn 7022/CT-QLNT
Thuế tỉnh Lâm Đồng có Công văn 2404/LDO-KT2 ngày 26/3/2026 xin ý kiến Cục Thuế khi xử lý hồ sơ quyết toán thuế TNDN năm 2024 của doanh nghiệp là chủ đầu tư Dự án Nhà máy điện gió Thái Hòa. Dự án thuộc nhóm sản xuất năng lượng tái tạo, năng lượng sạch nên được hưởng ưu đãi thuế TNDN theo lĩnh vực ưu đãi đầu tư.
Vấn đề đặt ra: ngoài doanh thu bán điện, doanh nghiệp còn phát sinh hai khoản thu nhập sau. Liệu chúng có được hưởng cùng mức ưu đãi với hoạt động sản xuất điện hay phải tính thuế theo mức phổ thông?
- Lãi tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng.
- Tiền bồi thường do hiệu suất tuabin vận hành không đạt cam kết, phát sinh từ Hợp đồng cung cấp dịch vụ bảo trì tuabin.
2. Căn cứ pháp lý Cục Thuế viện dẫn
Công văn 7022/CT-QLNT dựa trên bốn quy định chính về thuế TNDN áp dụng cho kỳ tính thuế 2024:
| Văn bản | Nội dung cốt lõi |
|---|---|
| Điểm đ khoản 2 Điều 3 Nghị định 218/2013/NĐ-CP | Lãi tiền gửi, lãi cho vay vốn, chênh lệch tỷ giá là thu nhập khác chịu thuế TNDN. |
| Khoản 7 Điều 7 Thông tư 78/2014/TT-BTC (sửa đổi bởi khoản 1 Điều 5 Thông tư 96/2015/TT-BTC) | Lãi tiền gửi, lãi cho vay được bù trừ với chi phí lãi vay. Chênh lệch dương tính vào thu nhập khác; chênh lệch âm giảm trừ vào thu nhập sản xuất kinh doanh chính. |
| Khoản 13 Điều 7 Thông tư 78/2014/TT-BTC | Tiền phạt, bồi thường do đối tác vi phạm hợp đồng được bù trừ với khoản chi phạt, bồi thường; chênh lệch dương tính vào thu nhập khác. Không áp dụng cho phạt vi phạm hành chính và khoản đã ghi giảm giá trị công trình trong giai đoạn đầu tư. |
| Khoản 2 Điều 10 Thông tư 96/2015/TT-BTC (sửa khoản 4 Điều 18 Thông tư 78/2014/TT-BTC) | Dự án ưu đãi theo lĩnh vực thì các khoản thu nhập liên quan trực tiếp khác cũng được hưởng ưu đãi, gồm: thanh lý phế liệu, phế phẩm; chênh lệch tỷ giá liên quan trực tiếp; lãi tiền gửi không kỳ hạn. |
Điểm mấu chốt nằm ở quy định cuối: pháp luật chỉ nêu rõ lãi tiền gửi không kỳ hạn được kéo theo ưu đãi, đồng thời mở ra cụm từ “các khoản thu nhập có liên quan trực tiếp khác” để cơ quan thuế đánh giá từng trường hợp.
3. Quan điểm của Cục Thuế tại Công văn 7022/CT-QLNT
3.1. Về lãi tiền gửi có kỳ hạn
Cục Thuế không đưa ra kết luận trực tiếp. Cơ quan này yêu cầu Thuế tỉnh Lâm Đồng căn cứ các quy định về lãi tiền gửi nêu trên, đối chiếu với nội dung, số liệu giải trình quyết toán thuế TNDN năm 2024 và tình hình thực tế của doanh nghiệp để xử lý đúng quy định.
Cách trả lời này hàm ý: vì Thông tư 96/2015/TT-BTC chỉ cho phép lãi tiền gửi không kỳ hạn hưởng ưu đãi, nên lãi tiền gửi có kỳ hạn thông thường sẽ được xếp vào thu nhập khác, không hưởng ưu đãi. Doanh nghiệp vẫn được bù trừ với chi phí lãi vay theo khoản 7 Điều 7 Thông tư 78/2014/TT-BTC trước khi tính thuế.
3.2. Về tiền bồi thường
Đây là nội dung đáng chú ý nhất của công văn. Cục Thuế khẳng định về nguyên tắc, dự án được ưu đãi theo lĩnh vực thì các khoản thu nhập liên quan trực tiếp khác cũng được hưởng ưu đãi thuế TNDN theo khoản 2 Điều 10 Thông tư 96/2015/TT-BTC.
Dự án Nhà máy điện gió Thái Hòa thuộc nhóm năng lượng tái tạo, năng lượng sạch. Do đó, Cục Thuế đề nghị Thuế tỉnh Lâm Đồng rà soát khoản tiền doanh nghiệp nhận được theo ba tiêu chí:
- Có phát sinh từ việc thực hiện Hợp đồng cung cấp dịch vụ bảo trì tuabin hay không.
- Có liên quan trực tiếp đến việc vận hành nhà máy hay không.
- Có gắn với hoạt động sản xuất điện của dự án hay không.
Nếu thỏa mãn các tiêu chí này, khoản bồi thường được xác định thuộc phạm vi thu nhập hưởng ưu đãi thuế TNDN.
4. Ý nghĩa thực tiễn đối với doanh nghiệp năng lượng tái tạo
Nhiều hợp đồng vận hành – bảo trì (O&M) hoặc hợp đồng cung cấp tuabin trong lĩnh vực điện gió, điện mặt trời có điều khoản bảo đảm hiệu suất (performance guarantee) hoặc bảo đảm khả dụng (availability guarantee). Khi thiết bị không đạt chỉ tiêu, nhà thầu phải bồi thường cho chủ đầu tư, thường tính theo sản lượng điện bị thiếu hụt.
Công văn 7022/CT-QLNT cho thấy cơ quan thuế không mặc định coi các khoản bồi thường này là “thu nhập khác” chịu thuế suất phổ thông. Doanh nghiệp có cơ sở để đưa khoản bồi thường vào thu nhập ưu đãi nếu chứng minh được mối liên hệ trực tiếp với hoạt động sản xuất điện.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?
- Hồ sơ hợp đồng: lưu giữ hợp đồng bảo trì, phụ lục cam kết hiệu suất, biên bản xác định sản lượng thiếu hụt và cơ sở tính bồi thường.
- Chứng minh mối liên hệ: thể hiện rõ khoản bồi thường bù đắp doanh thu điện bị mất do thiết bị của dự án ưu đãi không đạt cam kết.
- Tách bạch sổ sách: hạch toán riêng thu nhập ưu đãi và không ưu đãi theo yêu cầu của pháp luật thuế TNDN.
- Rà soát lãi tiền gửi: phân loại rõ tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn, bù trừ đúng với chi phí lãi vay.
- Loại trừ trường hợp đặc thù: khoản bồi thường đã ghi giảm giá trị công trình trong giai đoạn đầu tư không áp dụng cơ chế bù trừ tại khoản 13 Điều 7 Thông tư 78/2014/TT-BTC.
Công văn 7022/CT-QLNT xử lý kỳ quyết toán năm 2024, nên viện dẫn Nghị định 218/2013/NĐ-CP, Thông tư 78/2014/TT-BTC và Thông tư 96/2015/TT-BTC.
Từ kỳ tính thuế 2025, Luật Thuế TNDN mới và các văn bản hướng dẫn thi hành đã có hiệu lực. Khi vận dụng tinh thần công văn cho các năm tiếp theo, doanh nghiệp cần đối chiếu với quy định tương ứng đang có hiệu lực.
Ngoài ra, công văn là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ gửi cơ quan thuế địa phương, không phải văn bản quy phạm pháp luật. Giá trị tham khảo của công văn nằm ở cách cơ quan thuế diễn giải khái niệm “thu nhập liên quan trực tiếp khác”.
